Ricardo Yela Trivino.
2026.
Drogi do obywatelstwa europejskiego: studium porównawcze Hiszpanii i Polski
CMR Working Papers 141/199 | s. 32
Abstrakt
W artykule przedstawiono analizę procesów, dzięki którym obywatele państw trzecich mogą uzyskać obywatelstwo hiszpańskie lub polskie. Oba kraje Unii Europejskiej zapewniają przyspieszone procedury dla określonych grup, ale grupy te, konkretne wymogi dotyczące obywatelstwa oraz skala naturalizacji znacznie się różnią. Chociaż analiza procedur uzyskania obywatelstwa spotkała się z dużym zainteresowaniem naukowców, niewiele badań przyjmuje perspektywę porównawczą. Niniejsze badanie ma na celu wypełnienie tej luki w wiedzy poprzez zastosowanie podejścia porównawczego studium przypadku, wykorzystującego interpretacyjne i opisowe metody statystyczne, obejmujące okres od 2014 do 2023 roku. Odpowiada ono na kluczowe pytania: Jakie są prawne procedury uzyskania prawa pobytu i obywatelstwa w Hiszpanii i Polsce? Które grupy korzystają z przyspieszonych procedur i dlaczego? Jakie są podobieństwa i różnice w dostępie do obywatelstwa między tymi dwoma krajami? W badaniu analizuję przepisy prawne oraz czynniki ekonomiczne i społeczne, które wpływają na nabycie obywatelstwa w obu krajach. Kluczowe ustalenia sugerują, że wysokie wskaźniki naturalizacji w Hiszpanii są związane z uproszczonym procesem naturalizacji, z wymogiem znajomości języka na poziomie A2, zakorzenionym w silnych więzach historycznych, korzystnych dla obywateli krajów iberoamerykańskich. Z kolei znacznie niższe wskaźniki naturalizacji w Polsce przypisuje się bardziej rygorystycznym wymogom znajomości języka polskiego na poziomie B1, które stanowią poważne bariery, zwłaszcza dla osób nieznających żadnego języka słowiańskiego. Oba kraje stosują zasadę ius sanguinis i oferują przyspieszone procedury, takie jak obniżone wymagania dotyczące pobytu dla określonych narodowości w Hiszpanii, czy też „Karta Polaka” i nadanie obywatelstwa przez Prezydenta RP. Ostatecznie, ich odmienne podejście do integracji i znajomości języka kształtuje dostępność obywatelstwa, co prowadzi do zróżnicowanych rezultatów dla imigrantów.
Słowa kluczowe
ścieżki naturalizacji, studium przypadku porównawczego, obywatele państw trzecich, ius sanguinis, przyspieszona naturalizacja, powiązania historyczne i kulturowe, wymagania językowe, Karta Polaka, Hiszpania, Polska
