Przejdź do nawigacji
Ośrodek Badań nad Migracjami
serwisy pokrewne CEEMR IDUB Migrostacja

Magdalena Grabowska, Agata Górny. 2026.

Ponadnarodowe i lokalne punkty odniesienia: porównania dochodów a subiektywny dobrostan ukraińskich migrantów w Polsce w czasie wojny

 

CMR Working Papers 144/202 | s. 43

https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/27133

Pobierz

Abstrakt

Porównania dochodowe stanowią ugruntowaną determinantę subiektywnego dobrostanu (SWB) – wskaźnika społecznego, który budzi coraz większe zainteresowanie badaczy migracji. Wciąż jednak niewiele wiadomo na temat tego, jak migracja, a w szczególności przymusowe przemieszczenie, przekształca konfigurację i istotność społecznych grup porównawczych migrantów. Wykorzystując dane sondażowe z 2024 roku, niniejsze badanie analizuje rolę porównań dochodowych w kształtowaniu SWB – obejmującego satysfakcję z życia, afekt pozytywny oraz afekt negatywny – wśród ukraińskich migrantów w Polsce w porównaniu z Polakami. W kontekście masowych przemieszczeń z Ukrainy, które przekształciły otoczenie społeczne w Polsce, uwzględniamy liczne grupy porównawcze, włączając w to wcześniejszą sytuację jednostek. Modele regresji liniowej oraz dekompozycje wariancji wykazują, że względna pozycja materialna ma znacznie większe znaczenie dla satysfakcji z życia niż dochód gospodarstwa domowego. Co kluczowe, w przypadku Ukraińców specyficzne dla migrantów grupy odniesienia (inni migranci, rodacy w Ukrainie, Polacy) przeważają nad tradycyjnymi punktami odniesienia (rówieśnicy o podobnym wykształceniu, rodzina, sąsiedzi) pod względem ich relacji z SWB. Jednakże zarówno dla Ukraińców, jak i dla Polaków, grupy odniesienia znajdujące się fizycznie bliżej mają większe znaczenie dla SWB. Wyniki wskazują również na różnice w zachowaniach porównawczych. Podczas gdy Polacy doświadczają spadku SWB jedynie w sytuacji pozostawania w tyle za zamożniejszymi rówieśnikami, migranci ukraińscy dokonują porównań zarówno „w górę”, jak i „w dół”, czerpiąc wzrost satysfakcji również z porównań w dół. Ponadto postrzeganie osobistego postępu w czasie podnosi SWB u wszystkich badanych, podczas gdy poczucie pogorszenia sytuacji w porównaniu z przeszłością na ogół nie wiąże się z niższym poziomem SWB. Niniejsze badanie pokazuję, że migracja, w tym przymusowe przemieszczenia, rozszerza przestrzeń porównań społecznych ponad granicami, dostarczając praktycznych wniosków dla polityki integracji migrantów i uchodźców.
 

Słowa kluczowe

migracja ukraińska, subiektywny dobrostan, porównania dochodowe, uchodźcy wojenni, grupy porównawcze

Projekty