Przejdź do nawigacji
Ośrodek Badań nad Migracjami
serwisy pokrewne CEEMR IDUB Migrostacja

Martin Piotrowski, Weronika Kloc-Nowak, Sylwia Timoszuk. 2026.

Spatially Contingent Contact: How Geographical Distance and Borders Shape Grandparent-Grandchild Communication in Poland

 

Population, Space and Place (Volume32, Issue4, e70275)

https://doi.org/10.1002/psp.70275


Abstrakt

Współczesne rodziny coraz częściej rozpraszają się w wyniku migracji i mobilności, co rodzi istotne pytania dla geografii ludności dotyczące utrzymania więzi międzypokoleniowych. Niniejsze badanie analizuje częstotliwość kontaktów między polskimi dziadkami a ich wnukami (zarówno niepełnoletnimi, jak i dorosłymi), skupiając się w szczególności na tym, w jaki sposób dynamika tych relacji zależy od ich kontekstu przestrzennego. Opierając się na badaniu ankietowym przeprowadzonym w latach 2019–2020 wśród babć i dziadków (N=1000) oraz wykorzystując spostrzeżenia z teorii obecności społecznej i nisz medialnych, stosujemy regresję logistyczną w celu porównania kontaktów bezpośrednich i kontaktów za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnych w trzech odrębnych kategoriach zamieszkania wnuków: lokalnej (w promieniu 25 km), krajowej (w rożnych częściach Polski) oraz transnarodowej (za granicą). Wyniki pokazują, że odległość geograficzna i obecność granic państwowych zasadniczo kształtują wzorce kontaktów. Wyniki potwierdzają model mieszany, zależny od kontekstu: komunikacja na odległość pełni funkcję kompensacyjną w przypadku wnuków przebywających za granicą, zastępując brak fizycznej obecności. Z kolei w przypadku wnuków mieszkających w pobliżu pełni ona funkcję kumulacyjną, uzupełniając częste kontakty osobiste. Wnuki mieszkające w innym miejscu w kraju stanowią grupę pośrednią. Badania te wnoszą wkład w demografię przestrzenną, pokazując, w jaki sposób technologia i geografia wzajemnie na siebie oddziałują, przekształcając solidarność międzypokoleniową w kontekście starzejącej się populacji, charakteryzującej się wysokim wskaźnikiem mobilności i migracji.
 

Słowa kluczowe

Dziadkowie, odległość geograficzna, kontakt międzygeneracyjny, technologie komunikacyjne, Polska

Projekty